ชื่อของเพทาย ในภาษาอังกฤษคือ Zircon ซึ่งมีที่มาจากภาษาอาระบิคว่า Zargoon มีความหมายว่า แดงสว่าง (Bright Red ) หรือคล้ายทอง (Golden) ซึ่งน่าแปลกที่ตรงข้ามกับความคิดของไทยที่ว่า เพทายต้องแดงสลัว

เพทาย ถูกค้นพบมานานแล้ว แหล่งของเพทายมีอยู่ทั่วโลก พบมากแถบอินโดจีน แถบเวียดนาม กัมพูชา ลาว และไทย แถวพม่าพบที่โมกก นอกนั้นมีพบในศรีลังกา ในแถบเทือกเขาอูราล นอร์เวย์ นิวอิงแลนด์ นิวเชาท์เวล ออสเตรเลีย และฝรั่งเศส

เพทายเป็นซิลิเกต ของเชอร์โคเนียม มีสูตรทางเคมีว่า ZrSiO₄ เพทายเป็นแร่เมตามิกค์ (Metamict) หมายถึงเป็น แร่ที่ธาตุบางตัวสามารถ ถูกแทนที่ด้วย ธาตุกัมมันตภาพรังสี

เพทายตกผลึกในระบบเตตราโกนอล (Tetragonal) มีลักษณะทางแสง หักเหคู่ ความแข็ง 7 ถึง 7.5  ค่าดัชนีหักเห 1.92 ถึง 1.98 ค่าไบเรฟรินเจ้นท์ 0.053

เพทายมักนิยมนำมา เผาเปลี่ยนสี เช่น เปลี่ยนจากสีใส หรือสีฟ้าอ่อน ให้เป็นสีฟ้าเข้ม ซึ่งเป็นที่นิยมมากกว่า หรือเปลี่ยนเป็นสีเหลือง เหลืองทอง ส้ม หรือแดงที่หายากกว่า เพทายโดยเฉพาะสีน้ำเงิน ถือเป็นพลอยประจำเดือนเกิด ของผู้ที่เกิดเดือนธันวาคม เช่นเดียวกับ เทอร์คอยส์ และลาพิส ลาซูรี

บางครั้งอาจพบเพทายตาแมวแต่หายากมาก

สำหรับราคาของเพทายไม่แพงนัก ขนาดน้ำหนัก 1 กะรัตราคาเฉลี่ยประมาณ 500 - 3,000 บาทต่อกะรัต เพทายขนาดใหญ่ ราคาจะแพง ขึ้นอยู่กับความหายาก สีฟ้า และสีเขียวเป็นสีที่มีราคาแพง เพทายสีใสเม็ดเล็กๆ ก็ขายได้ดี เพราะถูกนำไปใช้แทนเพชร

กรุงเทพฯ ดูจะเป็นแหล่งขายที่ใหญ่ ที่สุดของเพทาย ซึ่งถูกนำมาจากเวียดนาม และกัมพูชา เพื่อนำมาเผา เจียระไน และขายที่นี่